Birinci sınıfta ilk okuma yazmada çalışılan otuz hece ve ses gruplarına göre hazır listeler: 1. grup (e, l, a, k, i, n), 2. grup (o, m, u, t, ü, y), 3. grup (ö, r, ı, d, s, b) ve okunacak kelimeler. Çevirin, heceyi yüksek sesle okuyun ve o heceyle başlayan bir kelime bulun. Türkçe yazıldığı gibi okunduğu için heceyi tanıyan çocuk kelimeyi de okur; çark bu yüzden seslerle ve hecelerle çalışır.
Alıştırma oyunları
Çevir ve oku: sınıf heceyi hep birlikte okusun, sonra bir öğrenci o heceyle başlayan bir kelime söylesin, örneğin “el” için elma, “ka” için kale. Heceleri birleştir: iki kez çevirin ve iki sonucu tek kelime gibi okuyun; çıkan kelime “la-le” gibi gerçek olabilir ya da anlamsız ve komik. Hızlı yaz: öğrenciler heceyi defterlerine ya da küçük yazı tahtalarına olabildiğince hızlı yazsın. Heceleri alkışla: listeden bir kelime okuyun ve her hece için bir kez el çırpın. Küçük gruplarda her çocuk sırayla çevirir; “Tekrarsız” açıkken her hece bir kez çalışılır.
Sınıfınızın listesini kullanın
Ses gruplarının sırası aynı olsa da her sınıf kendi hızında ilerler. En iyisi, sınıfınızın bu hafta çalıştığı sesleri ve heceleri her satıra bir tane olacak şekilde yapıştırıp listeyi “Sınıflarım” bölümüne kaydetmek. Öğrenilen seslerle yazılabilen kelimeleri, sınıftaki arkadaşların adlarını ya da günlerin adlarını da ekleyin. Yeni bir ses grubuna geçince önceki grubun hecelerini listede bırakın, tekrar da olsun. Harfler projeksiyonda ve akıllı tahtada büyük ve net görünür; bütün sınıf birlikte okuyabilir.
Çarkta neler var
- el
- al
- ek
- ak
- in
- an
- en
- il
- la
- le
- li
- ka
- ke
- ki
- na
- ne
- ni
- ma
- me
- mi
- ta
- te
- tu
- ya
- ra
- re
- da
- de
- sa
- ba
1. grup
- e
- l
- a
- k
- i
- n
- el
- al
- ek
- ak
- il
- in
- an
- en
- la
- le
- ka
- ke
- ki
- li
- na
- ne
- ni
- kal
- kek
- nal
- lale
- kale
- nine
- anne
- ekle
- elek
2. grup
- o
- m
- u
- t
- ü
- y
- ol
- om
- um
- ut
- üt
- ay
- ma
- me
- mi
- mu
- ta
- te
- tu
- ya
- ye
- ütü
- mum
- tat
- kutu
- elma
- okul
- limon
- kemik
- ayna
- yumak
- yemek
3. grup
- ö
- r
- ı
- d
- s
- b
- ör
- ır
- ra
- re
- rı
- da
- de
- dı
- sa
- se
- sı
- ba
- be
- bı
- araba
- kedi
- dede
- bebek
- masa
- ördek
- resim
- simit
- bardak
- sabun
- balık
- domates
- sıra
- radyo
Kelimeler
- anne
- baba
- ev
- okul
- kalem
- kitap
- elma
- top
- kedi
- köpek
- kuş
- balık
- ağaç
- çiçek
- güneş
- ay
- bulut
- su
- süt
- ekmek
- masa
- kapı
- göz
- el
- ayak
- araba
- oyun
- kutu
- lale
- nine
Sık sorulan sorular
- Heceler neden ses gruplarına göre?
- Türkiye’de birinci sınıflar ses temelli cümle yöntemiyle okuma yazma öğrenir ve sesler gruplar hâlinde verilir. Listeler bu gruplardaki sesleri ve onlarla kurulabilen heceleri ve kelimeleri kullanır.
- 4. ve 5. gruplar nerede?
- z, ç, g, ş, c, p ve h, v, ğ, f, j seslerini kendiniz ekleyin: heceleri her satıra bir tane yazın ve listeyi kaydedin. Kelimeler listesinde bu seslerle kurulmuş kelimeler de var.
- Heceyi çevirmeden gösterebilir miyim?
- Evet. “Çevir” düğmesinin yanındaki ⚡ “Hızlı seç (çevirmeden)” düğmesine basın, hece hemen görünür.
- Evde de çalışılır mı?
- Evet. Listeyi kaydedin ve “Bağlantı paylaş” ile velilere gönderin: bağlantıyı açan herkes aynı çarkı görür.